विश्वव्यापी भोकमरी सूचकांकमा विश्वका ११७ देशमध्ये नेपाल ७३ औं स्थानमा रहेको एक प्रतिवेदनले जनाएको छ । नेपालको स्थिति विगत १९ वर्षमा सुधार भएर अति गम्भीर भोकमरीग्रस्त देशको सूचीबाट गम्भीर भोकमरीग्रस्त देशको सूचीमा झरेको ग्लोबल हंगर इन्डेक्सको प्रतिवेदन २०१९ ले देखाएको हो ।
ग्लोबल हंगर इन्डेक्स अर्थात् विश्वव्यापी भोकमरी सूचकका अनुसार नेपाल भारतभन्दा २९ स्थान माथि रहेको छ । सूचकका अनुसार १ सय १७ देशको सूचीमा भारत १०२ औं स्थानमा रहँदा नेपाल २०.८ अंकसहित ७३ औं स्थानमा रहेको छ । प्रतिवेदनले नेपाल अझै गम्भीर भोकमरी भएका मुलुकको सूचीमा रहेको जनाएको छ ।
दक्षिण एसियाको सबैभन्दा ठूलो अर्थव्यवस्था भएको मुलुक भारत ग्लोबल हंगर इन्डेक्समा सबैभन्दा तल छ । सन् २०१० मा भारत ९५औं स्थानमा थियो र सन् २०१९ सम्म १०२ औं स्थानमा आइपुगेको छ । तर नेपालको अवस्था भने सुधार हुदै आएको छ, प्रतिवेदनले देखाएको छ । सन् २०००मा नेपालको अंक ३६.८ थियो भने लगातार घट्दै गएर सन् २००५ मा ३१.३, सन् २०१० मा २४.५ तथा सन् २०१९ को प्रतिवेदनमा २०.८ अंकमा झरेको प्रतिवेदनले जनाएको छ ।
११७ देश समेटिएको ग्लोबल हंगर इन्डेक्सका अनुसार भारत १०२औं स्थानमा कायम भएको छ भने पाकिस्तान यो सूचीमा ९४ औं स्थानमा छ । यस्तै, यो सूचीमा नेपाल ७३ औं स्थान, म्यानमार ६९ औं, श्रीलंका ६६ औं र बंगलादेश ८८ औं स्थानमा रहेका छन् । सूचीमा चीन २५ औं स्थानमा रहेको छ ।
कसरी गरिन्छ मापन
समग्र जनसंख्यामा कुपोषणको अवस्था, बालबालिकामा पुड्कोपन र ख्याउटेपन तथा बाल मृत्युदरको अवस्थालाई आधार मानि निकालिने विश्व भोकमरी सुचकाङ्कका अनुसार ९.९ अंक प्राप्त गरेका मुलुक न्यून भोकमरी, १०.० देखि १९.९ सम्म अंक प्राप्त गरेका मुलुक मध्यम भोकमरी, २०.० देखि ३४.९ सम्म अंक प्राप्त गरेको मुलुक गम्भीर प्रकृतिको भोकमरी, ३५.० देखि ४९.९ सम्म अंक प्राप्त गरेका मुलुक भयावह भोकमरी र ५० भन्दा माथि अंक प्राप्त गरेका मुलुकलाई अति भयावह भोकमरीको सूचीमा सूचीकृत गरिन्छ ।